अंतराळात दोन अंतराळयानांना यशस्वीरित्या डॉक करणारा भारत हा चौथा देश ठरला आहे. या यशाची घोषणा करताना, भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) ने सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म X वर एक उत्कृष्ट व्हिडिओ देखील जारी केला आहे, ज्यामध्ये डॉकिंगची संपूर्ण प्रक्रिया स्पष्ट केली आहे.
ISRO ने 16 जानेवारी 2025 च्या पहाटे दोन SPADEX उपग्रहांचे (SDX-01 आणि SDX-02) डॉकिंग यशस्वीरित्या पूर्ण केले.#SPADEX #ISRO pic.twitter.com/UJrWpMLxmh
— इस्रो (@isro) १७ जानेवारी २०२५
इस्रोच्या मिशन कंट्रोल रूममधून एक व्हिडिओ जारी करण्यात आला असून त्यात हे मिशन कसे यशस्वी झाले ते सांगण्यात आले आहे. व्हिडिओमध्ये इस्रोच्या शास्त्रज्ञांनी मिशनची संपूर्ण यशोगाथा शेअर केली आहे.
डॉकिंगमध्ये यश मिळाल्याचे इस्रोच्या शास्त्रज्ञांनी सांगितले. हा अनुभव खूप चांगला आहे. हे 2025 चे यशस्वी मिशन होते. डॉकिंगनंतर दोन उपग्रहांवर एकच वस्तू म्हणून नियंत्रण प्रस्थापित करण्याची प्रक्रियाही यशस्वी झाली. येत्या काही दिवसांत ‘अनडॉकिंग’ आणि ‘पॉवर ट्रान्सफर’ चाचण्या घेतल्या जातील.
भारताचे हे मिशन सोप्या भाषेत समजून घ्या
कक्षेत दोन उपग्रह आहेत. त्यांना एकत्र आणण्यासाठी आणि त्यांना जोडण्यासाठी, प्रॉक्सिमिटी ऑपरेशन आवश्यक आहे. सिग्नलजवळ जावे लागते, ते पकडावे लागते आणि पुन्हा डिझाइन करावे लागते. सुनीता विल्यम्स जसे स्पेस क्रू लाइनरने पृथ्वीवरून निघून स्पेस स्टेशनमध्ये प्रवेश केला. त्याचप्रमाणे भारताला शिल्ड युनिट बनवायचे आहे आणि त्यासाठी डॉकिंगची गरज आहे.
30 डिसेंबर रोजी भारताने 24 पेलोडसह दोन लहान वाहने आपल्या सर्वात विश्वासार्ह रॉकेट PSLV C60 द्वारे अवकाशात पाठवली. हे SDX01 होते जे चेझर होते आणि SDX02 जे लक्ष्य होते. हे SpaDeX मिशन अंतर्गत पाठवण्यात आले होते. चेझर म्हणजे ते वाहन ज्याने पुढे उडणाऱ्या लक्ष्य वाहनाचा पाठलाग करून ते पकडले पाहिजे. अंतराळात 220 किलो वजनाच्या या दोन उपग्रहांच्या मिठीकडे साऱ्या जगाच्या नजरा लागल्या होत्या, पण ते इतके सोपे नव्हते. दोन्ही उपग्रह पृथ्वीच्या 475 किलोमीटर वर पृथ्वीच्या कक्षेत प्रक्षेपित केले गेले जेथे ते एकमेकांपासून सुरक्षित अंतरावर पृथ्वीभोवती फिरू लागले आणि इस्रोची मोहीम यशस्वी झाली.
मुख्य संपादक : श्री: सुभाष शिंदे
